Festiwal Tiji w Górnym Mustangu to święto obchodzone w jego stolicy Lo Manthang. Co szczególnie ciekawe, Mustang jest częścią Nepalu, jednak jeszcze do 2008 roku funkcjonował jako niezależna monarchia. Dla podróżnych natomiast stał się dostępny dopiero w 1992 roku. Wciąż często bywa nazywany „Zakazanym Królestwem”.
Wraz z wiosennym przebudzeniem się świata do życia w Górnym Mustangu są organizowane obchody Festiwalu Tiji. Wśród malowniczych górskich krajobrazów mieszkańcy wznoszą modlitwy, prosząc o szczęście, zdrowie, dostatek oraz pokój. Rytuały są wykonywane przez buddyjskich mnichów na dziedzińcu królewskiego pałacu – zarówno przed rodziną króla, jak i zwykłymi mieszkańcami. Obchody święta zwieńcza hipnotyzujący taniec Czam.
Lokalni mieszkańcy na określenie festiwalu używają raczej słowa Tenchi, co jest skrótowym opisem Tenpa Chirim – modlitwy o pokój na świecie.
Podczas Festiwalu Tiji podróżnicy zyskują niezwykłą okazję nie tylko bliżej poznać zwyczaje i rytuały mieszkańców Mustangu, ale też mogą spotkać osobiście rodzinę króla.
Festiwal Tiji wiąże się przede wszystkim z tańcem masek Czam, który przedstawia heroiczną historię walki ze złem, opisywaną w buddyjskiej legendzie. Zapytany o nią mieszkaniec Górnego Mustangu przybliży dzieje bóstwa Dorje Shunu, które po odrodzeniu się na ziemi postanowiło uratować ludzkość. W wymagającej walce Dorje Shunu (lub Vajrakumara w innych wersjach opowieści) pokonało zło, które zsyłało na ludzi cierpienie, ból i smutek.
Mieszkańcy Mustangu podczas Festiwalu Tiji poprzez taniec Czam ukazują życie bóstwa Dorje Shunu i tym samym składają mu podziękowania za opiekę. Tancerze ubrani są w kolorowe stroje z jedwabiu, błyszczące dzięki połyskującym tkaninom z brokatem lub cekinami. Na głowach noszą maski przedstawiające pokonane demony, miny których wykrzywiają groźne grymasy. Główną rolę bóstwa odgrywa zwykle mnich ze świątyni Chhoede – nazywany tsowo.
Uważna obserwacja tańca Czam wedle wierzeń zapewnia błogosławieństwo od samego bóstwa Dorje Shunu, które gwarantuje dostatek i szczęście na całe życie.
Fot. Katarzyna i Andrzej Mazurkiewicz
Jeśli marzysz o tym, aby kolorowe przedstawienie tańca Czam zobaczyć podczas Festiwalu Tiji na własne oczy, pamiętaj o dokładnym sprawdzeniu jego daty. To święto ruchome, organizowane zgodnie z kalendarzem buddyjskim. Zazwyczaj przypada na wiosnę, między kwietniem a majem
W 2026 Festiwal Tiji odbędzie się w dniach od 14 do 16 maja. Rok wcześniej organizowany był dwa tygodnie później – między 24 a 26 maja. W 2027 roku festiwal zaplanowany jest na okres od 22 maja do 10 czerwca.
Górny Mustang, znany także jako Królestwo Lo, to niezwykle fascynująca kraina. Jeszcze do niedawna nie mieli do niego wstępu podróżnicy, mieszkańcy nie znali telewizji, a czas jakby się tam zatrzymał. Co zatem warto wiedzieć o Królestwie Lo?
Lobowie żyją bardzo skromnie – ich domy mają płaskie dachy i są podzielone na trzy piętra. Parter zamieszkują zwierzęta hodowlane, piętro mieszkańcy, natomiast trzecie jest poświęcone bóstwom i ich ołtarzom. Przed wejściem do domu łapacz duchów delikatnie dzwoni na wietrze, odpędzając złe intencje.
Fot. Katarzyna i Andrzej Mazurkiewicz
Warto pamiętać, że samodzielna podróż do Górnego Mustangu nie jest możliwa – byłaby wyzwaniem organizacyjnym, ale jest także zakazana przez władze Nepalu.
Aby w pełni wykorzystać potencjał tego miejsca oraz nacieszyć się Festiwalem Tiji, warto wybrać zorganizowaną wyprawę z profesjonalnym przewodnikiem.
Jeśli zależy Ci na wzięciu udziału w Festiwalu Tiji i zobaczeniu magicznego tańca Czam, zapraszamy na wyprawę Tajemnicze królestwo Mustang z festiwalem Tidżi. To 8-dniowy trekking przez zapierające dech w piersiach Himalaje.
W trakcie wyjazdu odwiedzisz także wioski nepalskie oraz poznasz prawdziwe życie tutejszych mieszkańców. Na koniec weźmiesz udział w Festiwalu Tiji, co pozwoli naładować się pozytywną energią przed powrotem i jeszcze na długo pozostanie w Twojej pamięci.
Magię Himalajów poznasz także na wyprawach:
Fot. Katarzyna i Andrzej Mazurkiewicz
Kontynenty
